Sarp'ın Not Defteri
Teknoloji · Tasarım · İnceleme · Kişisel Notlar
Blog

Blog Yazıları

VERIMLILIK

Prompt Yazmak Yetmiyor: AI’da Loop Prompt Dönemi Başlıyor

Yapay zekaya tek bir prompt yazıp kusursuz cevap beklemek artık çoğu iş için yeterli değil. Loop prompt yaklaşımı, AI’a sadece ne üretmesini değil; nasıl plan yapacağını, çıktısını nasıl kontrol edeceğini, eksiklerini nasıl bulacağını ve daha iyi sonuca nasıl ulaşacağını tarif eder.

Temmuz 15, 2026 · 18 dk okuma
BİLİM KURGU

Mercy / Merhamet Yok: Yapay Zeka Yargıç Olursa Adalet Ne Kadar İnsan Kalır?

Mercy / Merhamet Yok, karısını öldürmekle suçlanan bir dedektifin gelişmiş bir yapay zeka yargıca 90 dakika içinde masumiyetini kanıtlama çabasını anlatıyor. Bu yazıda filmi yalnızca aksiyon-gerilim olarak değil; algoritmik adalet, veri güvenilirliği, masumiyet karinesi, insan sezgisi ve yapay zekanın hukuk üzerindeki etkisi açısından inceliyoruz.

Temmuz 9, 2026 · 19 dk okuma
GIT

Git’i Doğru Kullanmak: Commit Mesajları, Branch Stratejisi ve Temiz Geçmiş

Git, kodları kaydedip GitHub’a göndermekten çok daha fazlasıdır. Doğru kullanıldığında projenin geçmişini okunabilir tutar, hataları geri almayı kolaylaştırır ve tek kişilik projelerde bile geliştirme disiplinini artırır. Bu yazıda anlamlı commit mesajları, küçük commit’ler, branch stratejisi, merge/rebase farkı, .gitignore ve temiz Git geçmişi konularını pratik örneklerle ele alıyoruz.

Temmuz 6, 2026 · 19 dk okuma
BILIM

Karbon Ayak İzi Nedir? Ne Kadar Önemlidir ve Bireysel Olarak Neler Yapabiliriz?

Karbon ayak izi, günlük yaşamımızdaki doğrudan ve dolaylı sera gazı emisyonlarının toplamını gösterir. Bu yazıda CO₂ eşdeğeri, ulaşım, enerji kullanımı, beslenme, tüketim alışkanlıkları, dijital yaşam ve bireysel olarak uygulanabilecek gerçekçi azaltma yöntemlerini sade bir dille ele alıyoruz.

Temmuz 1, 2026 · 17 dk okuma
TOPLUM

Dijital Minimalizm: Bildirimleri Kapatmak Bir Lüks Değil, Bir Beceri

Dijital minimalizm, telefonu az kullanmak ya da sosyal medyayı tamamen bırakmak değildir. Bildirimlerin dikkatimizi nasıl böldüğünü, sürekli çevrim içi olma baskısını ve kendi dijital alanımızı daha bilinçli şekilde nasıl sadeleştirebileceğimizi anlatan pratik bir rehber.

Haziran 29, 2026 · 14 dk okuma
SIBER GUVENLIK

Şifrelerim Ne Kadar Güvenli? Parola Güvenliğini Anlamak

Parola güvenliği artık sadece büyük harf, küçük harf, rakam ve sembol kullanmaktan ibaret değil. Bu yazıda güçlü parolanın ne olduğunu, aynı şifreyi farklı sitelerde kullanmanın risklerini, parola yöneticilerini, MFA’yı, passkey teknolojisini ve şifrenin sızdırılıp sızdırılmadığını nasıl kontrol edebileceğini sade bir dille anlatıyoruz.

Haziran 26, 2026 · 17 dk okuma
BILIM

QR Kodun İçinde Ne Var? 5 Dakikada QR Teknolojisi

QR kod, sadece kamerayla okutulan kareli bir şekil değildir. İçinde bağlantı, metin, Wi-Fi bilgisi, kişi kartı, konum veya ödeme yönlendirmesi taşıyabilen pratik bir veri saklama teknolojisidir. Bu yazıda QR kodun nasıl çalıştığını, neden biraz bozulsa bile okunabildiğini ve güvenlik açısından nelere dikkat edilmesi gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz.

Haziran 25, 2026 · 13 dk okuma
API

API Nedir? REST, GraphQL ve WebSocket Farkını Gerçek Örneklerle Anlamak

API, modern yazılımların birbirine bağlanmasını sağlayan görünmez köprüdür. Bu yazıda API mantığını istemci-sunucu ilişkisi, REST, GraphQL ve WebSocket farkları üzerinden; haber sitesi, hava durumu uygulaması, borsa ekranı, canlı mesajlaşma ve stok takip sistemi gibi gerçek örneklerle açıklıyoruz.

Haziran 23, 2026 · 19 dk okuma
LINUX

Cron Job: Sunucuda Zamanlanmış Görevler Nasıl Kurulur?

Cron job, Linux sunucularda tekrar eden işleri otomatikleştirmenin en pratik yollarından biridir. Bu rehberde cron syntax’ını, crontab komutlarını, backup ve log temizleme örneklerini, cron çıktısını loglamayı ve “script elle çalışıyor ama cron’da çalışmıyor” hatasının sebeplerini sade şekilde inceliyoruz.

Haziran 22, 2026 · 18 dk okuma
BILGI YONETIMI

RSS Hâlâ Ölmedi: Bilgi Kirliliğine Karşı Kendi Haber Akışını Kur

RSS, sosyal medya algoritmalarının ve bilgi kirliliğinin arttığı bir dönemde kendi haber akışını kontrol etmenin sade ama güçlü bir yoludur. Bu yazıda RSS’in neden hâlâ önemli olduğunu, FreshRSS ve Miniflux gibi self-hosted araçlarla nasıl kişisel bilgi merkezine dönüşebileceğini, NotebookLM ve Obsidian ile nasıl tamamlayıcı çalışabileceğini inceliyoruz.

Haziran 18, 2026 · 16 dk okuma
GELİŞTİRİCİ ARAÇLARI

Dotfiles: Yeni Bir Makineyi 10 Dakikada Sıfırdan Kurmak

Dotfiles, terminal ayarlarını yedeklemekten çok daha fazlasıdır. Shell, Git, SSH, editör, alias ve script ayarlarını Git tabanlı bir sistemle saklayarak yeni bir Linux, VPS veya macOS makineyi dakikalar içinde kişisel çalışma ortamına dönüştürebilirsin.

Haziran 17, 2026 · 17 dk okuma
BİLİM KURGU

Better Than Us: Yapay Zeka, Aile ve İnsan Olmanın Sınırları Üzerine Bir Bilim Kurgu Dizisi

Better Than Us, yapay zekayı yalnızca tehdit ya da deney nesnesi olarak değil, aileye dahil olan bir varlık olarak ele alan dikkat çekici bir bilim kurgu dizisi. Arisa karakteri üzerinden insan-robot ilişkisi, koruma içgüdüsü, şirket kontrolü, toplumsal eşitsizlik ve “makine insandan daha iyi olabilir mi?” sorusu tartışmaya açılıyor.

Haziran 15, 2026 · 21 dk okuma
GELİŞTİRİCİ ARAÇLARI

Claude Fable 5: Güvenlik Sınırlarıyla Gelen Yeni Nesil Yapay Zeka Modeli

Claude Fable 5, yalnızca daha güçlü bir yapay zeka modeli değil; güçlü AI sistemlerinin halka açılırken nasıl sınırlandırılacağı sorusunu da gündeme taşıyan yeni nesil bir Mythos-class modeldir. Bu yazı Fable 5’i yazılım geliştirme, uzun süreli görevler, bilimsel analiz, görsel yorumlama, güvenlik kısıtlamaları ve geliştiriciler için anlamı üzerinden inceliyor.

Haziran 10, 2026 · 20 dk okuma
BILGI YONETIMI

Obsidian: Not Tutmayı Kişisel Bilgi Sistemine Dönüştüren Güçlü Araç

Obsidian, klasik bir not alma uygulamasından çok daha fazlasıdır. Markdown tabanlı yapısı, bağlantılı not sistemi, Graph View, şablonlar, eklentiler ve CSS özelleştirmeleriyle zamanla büyüyen kişisel bir bilgi ağı kurmak isteyenler için güçlü bir ikinci beyin aracına dönüşür.

Haziran 8, 2026 · 19 dk okuma
BİLİM KURGU

Extinction: İnsanlık, İstila ve Kimlik Üzerine Ters Köşe Bir Bilim Kurgu

Extinction, ilk bakışta klasik bir istila filmi gibi görünür; ancak finaldeki büyük kırılmayla insanlık, hafıza, kimlik ve düşman algısı üzerine karanlık bir bilim kurgu hikâyesine dönüşür. Bu yazı filmi spoiler kontrollü şekilde yapay zeka, sentetik yaşam ve insan olmanın anlamı üzerinden inceliyor.

Haziran 8, 2026 · 18 dk okuma
SEO

Google Arama AI Ajanlarına Dönüşürse Web Siteleri Ne Yapmalı?

Google arama deneyimi AI ajanlarıyla daha akıllı, özetleyen ve görev yapan bir yapıya dönüşüyor. Bu yazı, blogların ve web sitelerinin klasik SEO’nun ötesine geçerek AI arama motorları tarafından anlaşılır, güvenilir ve kullanılabilir içerikler üretmesi için neler yapması gerektiğini anlatıyor.

Haziran 8, 2026 · 17 dk okuma
GELİŞTİRİCİ ARAÇLARI

Yapay Zeka Çağında Kendi Dijital Atölyeni Kurmak

Yapay zeka çağında üretmek artık sadece uzmanların işi değil. Bu yazı, fikirlerini yazıya, yazılıma, otomasyona veya dijital projelere dönüştürmek isteyen herkes için kişisel bir dijital atölye kurmanın neden önemli olduğunu sade ve samimi bir dille anlatıyor.

Haziran 7, 2026 · 13 dk okuma